Grafzerkje vzw, vereniging ter bescherming en behoud van funerair erfgoed, Belgie

RESTAURATIES BEGRAAFPLAATS BERCHEM

Jos Bascourt
Schaarbeek 15 - 9 - 1853 / Antwerpen 27 - 2 - 1927

Onze vereniging vzw Grafzerkje werd erop gewezen dat er voor het grafmonument van Jos Bascourt een “akte van verwaarlozing” stond. Jacques Buermans contacteerde kleinzoon Michel Bascourt en die deed een beroep op onze vzw om een eind aan de verwaarlozing te stellen. De onvolprezen William vervulde deze taak voortreffelijk. Gedurende ettelijke uren werden enkele delen van het grafmonument opgehoogd waar nodig. Nadien werden de stukken opgevoegd. Michel Bascourt is nu ook steunend lid van vzw Grafzerkje.

Jos Bascourt kwam heel jong bij zijn tante J. Buelens inwonen boven de kantwinkel aan de Groenplaats bij de Antwerpse kathedraal. Later woonde Jos Bascourt in de Jacob Jordaensstraat. In 1880 werd hij student aan de Antwerpse Academie voor Schone Kunsten, afdeling bouwkunst. Hier kreeg hij onder meer les van Jozef Schadde, Leonard Blomme en Pieter Dens. Bascourt bekwaamde zich in de neo-Vlaamse renaissance bouwkunst. In opdracht van zijn vriend kunstschilder Jos Ratinckx realiseerde hij in 1890 een opmerkelijk woonhuis in de Berchemse Waterfordstraat. Jos Bascourt toonde wat hij waard was in de nieuwe wijk Zurenborg. Na een eerste opdracht volgde het “café du Dôme”, op de hoek van de Grote Hondstraat. Een volgende opdracht was een aantal woningen aan de Dolfijn- en de Tweelingenstraat. In 1894 bouwde Jos Bascourt “In de sterre de Sonne en de Mane” en twee jaar later de woningen “’t Molentje”, “Minerva” en “de Zevensterre” aan de Cogels Osylei. Verdere projecten zijn “huis Mercurius”, Cogels Osylei, “huis Boreas”, Transvaalstraat, “de vier seizoenen” op de hoek van de Waterloo- en de Generaal Van Merlenstraat, “Lotus en Papyrus”, Transvaalstraat, “huis Nymphea”, Waterloostraat, “de Morgenster”, Cogels Osylei, “Euterpia”, Generaal Capiaumontstraat en zijn eigen woning aan de Sint-Vincentiusstraat 16, nu afgebroken om plaats te ruimen voor de parking van de kliniek, waar hij tot aan zijn dood woonde.

Het grafmonument voor Jos Bascourt werd ontworpen door zijn zoon Gaston Bascourt (1901 / 1974), die hier ook begraven is. Het grafmonument bevindt zich op perk 26-B.

Frans Durlet
Antwerpen 1856 / Rupelmonde 1931

De kleindochter van de heer Frans Durlet, mevrouw Andrea Durlet dochter van Emmanuel Durlet die op het kunstenaarsereperk van Schoonselhof ligt, wees onze vereniging op het feit dat een “akte van verwaarlozing” op het grafmonument voor haar grootvader stond en deed een beroep op onze vzw om een eind aan de verwaarlozing te stellen. De onvolprezen William vervulde deze taak voortreffelijk. Nadat mevrouw Durlet de kiezel, die grotendeels “verdwenen” was, verwijderd had werden de boordstenen rechtgezet en opgehoogd waar nodig. Nadien werden de stukken opgevoegd en na het leggen van een onderlaag werd nieuwe kiezel aangebracht. Mevrouw Durlet zorgde ook nog voor een summiere reiniging van het monument zodat de vermeldingen iets duidelijker leesbaar zijn. Andrea Durlet is nu ook steunend lid van vzw Grafzerkje.

Frans Durlet was architect en promotor van de neogotische kunst in onze gewesten. Hij ontwierp onder meer het koorgestoelte van de O.L. Vrouwkathedraal van Antwerpen. Tevens was hij gespecialiseerd in het bouwen van mooie herenhuizen in Antwerpen en van het eerste atheneum van Deurne.

Het grafmonument voor Frans Durlet en Jeanne Steveniers (Antwerpen 4-1-1826 / 19-11-1900), echtgenote van architect Frans Durlet senior, bevindt zich op perk 21-H.

Karel Van den Oever
19-11-1879 / 6-10-1926

Ons lid Louis Van Dyck kon de verwaarloosde toestand waarin zich het grafmonument voor Karel van den Oever bevond niet meer aanzien. Het knapte het grafmonument op.

Karel Van den Oever was dichter en schrijver. Hij begon zijn literaire loopbaan in de Antwerpse anarchistische groep “De Alvoorder”, waarvan onder meer Willem Elsschot, Lode Baekelmans, Ary Delen, Leo Van Riel en Leo J. Kryn deel uitmaakten.

Na een ernstige ziekte bekeerde hij zich tot een strijdbaar katholicisme dat zijn verdere leven en werk zal blijven beheersen. Ook in zijn proza manifesteerde zijn religieuze geobsedeerdheid zich met thema's als “God”, “dood” en “zonde”. Karel Van den Oever was ook een vinnig criticus.

Het grafmonument voor Karel Van den Oever bevindt zich op perk 27 - S.

Frans Vermeulen
Berlaar 27 - 6 - 1854 / Antwerpen 23 - 11 - 1925

Het grafmonument voor Frans Vermeulen stond al lang op mijn verlanglijstje om er iets aan te doen. Omdat er gedurende jaren niets aan onderhoud gedaan werd maakten struiken en bomen zich meester van het grafmonument. Normaal doen wij enkel iets aan grafmonumenten op vraag van nabestaanden én mits vergoeding door deze laatsten. De grafconcessie Vermeulen liep nog tot 2021 dus was een toestemming van de nabestaanden nodig om iets te mogen uitvoeren. De toelating werd op 20 augustus 2007 bekomen en ons lid Marc Coremans toog enkele dagen later reeds op pad om het grafmonument te fatsoeneren. In een latere fase zal het grafmonument verder ontdaan worden van wortels en dies meer en nog eens grondig gereinigd worden. De mensen van de begraafplaats hielpen ons door het overtollige groen, en dat was aanzienlijk, af te voeren naar de groencontainers, waarvoor onze hartelijke dank.

Frans Vermeulen was aannemer en voorzitter van de Verzekeringskas voor Bouwwerk, Handel en Nijverheid.

Het grafmonument voor Frans Vermeulen bevindt zich op perk 02 – D. Het is een Egyptiserend hoekmonument in Art Deco-stijl uit 1904 voor eigen rekening uitgevoerd. De gestileerde Egyptiserende vrouwenfiguur uit 1933 is een ontwerp van Jan Poels.