Sedert september 2004 is Gent toegetreden tot de Association of Significant Cemeteries in Europe. Deze vereniging werd opgericht in 2001 en telt inmiddels reeds 60 leden : de stadsbesturen van Ancona, Athens, Barcelona, Bergen, Bologna, Brescia, Copenhagen, Cologne, Cordoba, Cremona, Cuneo, Florence, Genova, Gent, Granada, Lecce, Ljubljana, Losanna, Madrid, Mantova, Maribor, Milano, Modena, Napoli, Oslo, Palma de Mallorca, Parma, Ravenna, Roma, Sevilla, Stockholm, Strasbourg, Tallinn, Torino, Trento, Trieste, Varazdin, Venezia, Verona, Wien, Zagreb, the Universities of Cologne, Genova and the Faculty of Architecture of the University of Bologna, National Heritage Board of Estonia, Department of Cultural Heritage Protection of Lithuania, German Association of Cemeteries' Manager, Norway Association of Cemeteries, Swedish Federation of Cemeteries and Crematoria, Association of Burial Authorities of United Kingdom, National Federation of Cemetery Friends in UK, Friends of Flaybrick, Friends of the General Cemetery of Sheffield and Abney Cemetery Trust, Friends of Brompton, Friends of Kensal Green, Friends of Nunhead, Friends of West Norwood in London, Friends of Suedwestkirchhof of Stahnsdorf (Berlin), Friends of Ohlsdorfer Friedhof (Hamburg).

Dus, zoals je merkt, kunnen ook vrijwilligersverenigingen een lidmaatschap aanvragen. Steden zoals Gent betalen 500 EUR, vrijwilligersverenigingen één symbolische euro.

Zelf had ik op een studiedag in Genova een aangenaam gesprek met de voorzitter van de Vrienden van Stahnsdorf in Berlijn. Dit is een vereniging die je kan vergelijken met de “Vrienden van het Schoonselhof” die zich over het lot van hun door de overheid soms wat vergeten begraafplaats ontfermen. Zij geven er diverse rondleidingen, knappen monumenten op en bekommeren zich over de fauna en flora. Kortom: onze Jacques in het Duits.

Het klinkt misschien wel aanmatigend om deel te willen uitmaken van de Association of Significant Cemeteries, maar het biedt wel een mooie kans om de Europese begraafplaatsen met een versterkt forum te verdedigen als belangrijke culturele erfenis. Vele Europese begraafplaatsen beschikken over een indrukwekkende verzameling van onvervangbare beeldhouwwerken en zijn een unieke getuige van het verleden van hun stad.

De vereniging organiseert studiedagen en workshops die ze combineren met een bezoek aan een funeraire parel. In 2004 was het Genova. Volgens ik vernam, zou het in 2005 Berlijn kunnen zijn. Momenteel zijn er reeds vier steden ingestapt in een Europees gesubsidieerd restauratiedossier. Europa betaalt in die gevallen de helft van de restauratiekosten terug. Elk van die steden is bezig met de restauratie van één specifiek monument.

De vereniging biedt niet enkel wederzijdse steun, maar opent eveneens de deuren van de know-how door haar samenwerking met diverse universiteiten. De studietweedaagse die ik mocht meemaken, vond ik in ieder geval heel verzorgd en leerrijk. De stralende Italiaanse najaarszon kan mijn waarneming natuurlijk wel enigszins beïnvloed hebben …
Rudy D’Hooghe
Dit artikel verscheen in de Nieuwsbrief nr. 22 - maart 2005

Besprekingen & extra links

Atelier Terre Aarde

Op www.atelier-terreaarde.nl, de site van onze leden Rindert Brouwer & Jeannette Goudsmit, worden bij “publicaties” boeken, reisgidsen en dies meer te koop aangeboden. Onder “begraafplaatsen” wordt telkens een bepaald thema behandeld. Naast de bespreking van de funeraire reizen worden ook impressies van begraafplaatsen fotografisch voorgesteld. De rubriek “funeralia” behelst weetjes en een vraag en antwoordrubriek en boekrecensies. Jeannette Goudsmit heeft een eigen column en regelmatig komt een nieuwe gast aan het woord. De website www.atelier-terreaarde.nl. wordt regelmatig aangepast.

Schoonselhof

Op de website www.schoonselhof.be staan er momenteel bijna 1000 grafmonumenten en andere informatie over dit Antwerpse Père Lachaise. Ook de veertien andere Antwerpse begraafplaatsen staan op deze website. Van een aantal grafmonumenten ontbreekt een foto of een afbeelding van de overledene, soms ontbreekt een geboortedatum of de beroepsactiviteit van de overledene. Dus personen die mee willen zoeken naar de spreekwoordelijke “spelden in de hooiberg” zijn welkom. Elke gevonden foto is toch alweer een volledige CV meer op de website die zo kan dienen als leidraad voor de op til zijnde inventarisatie. Ook zijn bijkomende “CV’s” welkom van personen. Iemand die, ook lokaal, iets betekende, een interessant grafmonument (originele beelden of medaillons) of gewoon een persoon met een verhaal komen daarvoor in aanmerking. Het is maar samen met jullie hulp dat deze site kan worden waar hij voor bedoeld is namelijk naast het bekendmaken van de pareltjes van deze dodenakkers ook het niet te onderschatten belang van funerair erfgoed.

Terebinth

Leden van vzw Grafzerkje zijn misschien geïnteresseerd in de Terebinth, de Nederlandse vereniging die zich al jaren inzet voor het funerair. Het lidmaatschap bedraagt € 22,5. Vier maal per jaar wordt een tijdschrift uitgegeven met nieuwtjes, artikels en een uitgebreide agenda waarin alle funeraire activiteiten vermeld staan. Informatie: Kantershof 372, 1104 GV Amsterdam, tel 020 77 28 853, bureau@terebinth.nl, homepage: www.terebinth.nl

Turninum

Op www.turninum.ch.vu staat staat een massa informatie over de heemkundige kring van Deurne Turninum. Daar is ook plaats voor het Sint-Fredeganduskerkhof.

Krates

Krates: Mismaakt mens, inz. een man wiens mismaaktheid vooral in zijn kleinheid zit. Zo iemand wordt zo genoemd naar de Griekse filosoof Krates van Thebe, omstreeks 350 v.Chr., de voornaamste leerling van Diogenes.
Site met prachtige foto's. Uitgebreide reportage over oa Père Lachaise. http://www.krates.nl

Doodstill

Begraafplaatsfotografie met prachtige fotoboeken over lokaties in binnen- en buitenland. http://www.doodstill.nl