Grafzerkje vzw, vereniging ter bescherming en behoud van funerair erfgoed, Belgie

Kortrijk:

Zaterdag 27 maart waren er toch weer veel Grafzerkjes en een aantal lokale mensen opgekomen om de rondleiding op de Oude begraafplaats van Kortrijk mee te maken. Grafzerkje Martin Demedts had de ondankbare taak op zich genomen om de eerder voorziene gids te vervangen die op het laatste nippertje forfait gaf. Wel, Martin heeft zich meer dan voortreffelijk van zijn taak gekweten.

We trokken langs de begraafplaats uit 1887. Allereerst toonde Martin ons de laatste rustplaats van Louis De Poortere, bekend van de tapijten. Iets verder kregen we, bij het graf voor Felix Rademan, een uitgebreide toelichting over glas in loodramen bij een prachtig exemplaar. Later kregen we nog enkele andere juweeltjes van glas in loodkunst te zien. Constantin Stracier was Zouaaf, soldaat van de Pauselijke Staten. We stonden stil bij het graf van Achiel Jonckheere, deken van de vlasbewerkers. De ouders van beeldhouwer Godfried Devreese liggen onder een beeld van diens hand. Priester Dehaerne zat van 1830 tot 1880 in het Belgisch parlement. Op de begraafplaats is er ook een militaire afdeling waar zelfs enkele Chinezen begraven liggen. We kwamen een beeld van de hand van zanger Willem Vermandere tegen. Volgens mij zingt hij beter, alhoewel, dan dat hij beeldhouwt maar dit is mijn persoonlijke mening. Veel mooier vond ik het grafmonument Verhoye - Deckmyn in Empirestijl. Na het graf voor de familie Wante - Maes, in een ontwerp van de bij de Grafzerkjes zeer bekende Ernest Salu, bekeken te hebben eindigde het bezoek bij het grafmonument van De Coene-Tavernier, een fabrikant van kunstmeubelen. Martin Desmedt mag op beide oren slapen: hij heeft voortreffelijk werk geleverd en hij leest zijn Nieuwsbrieven grondig want hij had vlakbij de begraafplaats een, geopende, drank- en eetgelegenheid gevonden.

Wilt u nog meer foto’s van de Kortrijkse begraafplaats zien dan kan u terecht op www.demedts.tk waar Martin een aantal foto’s heeft gezet van de oude begraafplaats van Kortrijk.

Père Lachaise door Rudy Witse:

Grafzerkje Willem Houbrechts heeft veel pijlen op zijn boog. Als Rudy Witse zette hij ooit eens een L.P. vol met 12 gedichten over… Père Lachaise. Wij willen de Grafzerkjes deze literaire ontboezemingen niet onthouden. Daarom hierna zijn gedicht “Père Lachaise”, meteen het laatste gedicht uit deze reeks. Mensen die nog in het bezit zijn van een platendraaier en die interesse hebben voor de gedichten voorgedragen door Willem Houbrechts en Peggy Delandtsheer en van aangepaste muziek voorzien door altsaxofonist Mike Zinzen, kunnen een exemplaar bekomen aan € 7,5. Te bevragen bij Willem Houbrechts, Generaal Lemanstraat 34, 2600 Berchem, telefoon 03/230 49 26, E-mail: houbrechtsw@yucom.be. Zij moeten de plaat wel zelf komen ophalen. Een andere mogelijkheid is dat ik ze voor u meebreng op één of andere bijeenkomst. Maar dan toch liefst eerst Willem bellen daar de voorraad beperkt is.

Père Lachaise

en nee.

zachtjes sluit de poort.
niet knarsend, geen romantiek
van vallend blad of regen.
nee. kontoeren scherp
als gebeiteld ijs, zichtbaar, ongevoelig,
te betasten, tot kou smelt onder de vingers.
de dood geen eenzaam reiziger, wel een
haast te late forens in een overvol station.

dit is niet meer
drieëndertig, gekruisigd. heilig.
eli, eli.
dit is van alle tijden tijdeloos.
uniek? vergeet het, stilaan
hoofd van de sibbe, blindelings.
vooruit, naar het verdongen, verre,
onafwendbaar verhoopte doel.
ook dit graf is leeg, maar heeft een stem nog.
eli, eli.

nee.

Een ludieke kijk op Père Lachaise:

Père Lachaise is wereldbekend. Dat mochten we ondervinden toen we in een mum van tijd twee busreizen naar de moeder van alle begraafplaatsen konden organiseren.. Voor degenen die er niet bij waren later dit jaar volgend nieuwe mogelijkheden. Maar daarover elders meer. Maar er is meer. Er zijn de verhalen. Het ene verhaal is al geloofwaardiger dan het andere. Sommige kan men zelf onder de noemer “indianenverhalen” klasseren. Maar leuk zijn ze in ieder geval. Onder het moto “is het niet waar, dan is het toch goed gevonden” maken we een ludieke rondgang op deze necropool.

Wilgenboom en Poolse aarde:

Op divisie 4 hebben we Alfred de Musset, dichter. Een romanticus zeker na zijn relatie met schijfster George Sand met wie hij in 1833 door Italië reist. Daar wordt Musset ziek en ontdekt, na zijn genezing, dat George Sand een relatie met zijn Italiaanse geneesheer is begonnen. Gebroken keert hij naar Frankrijk terug. Verdere pogingen om met Sand een romantisch leven te leiden mislukken en zij kiest uiteindelijk voor componist Fréderic Chopin (zie verder). Musset raakt aan de drank en schrijft een van zijn bekendste werken “On ne badine pas avec l’ amour” ofte “Liefde laat niet met zich spotten” over zijn ongelukkige liefde voor George Sand. De verdrietige liefde blijft zijn voornaamste thema. Uit zijn gedicht “Lucie” komt zijn laatste wens, die op zijn grafsteen staat: “Lieve vrienden, wanneer ik sterf. Plant dan een wilg op het kerkhof. Ik houd van zijn treurend lover. Zijn bleekheid is mij zoet en aangenaam. En zijn schaduw zal ijl zijn. Boven de grond waarin ik rust”. De tragiek wil dat elke treurwilg, die sinds 1857 op zijn graf is geplant, om onverklaarbare reden afsterft. Marmeren monument van de hand van Jean Barre. Achter Alfred de Musset ligt Charlotte Lardin, zijn zuster. Het beeld is van François Sicard. In de onmiddellijke nabijheid ligt Giacomo Rossini, de pionier van de korte komische opera. Bekendste werken zijn “De barbier van Sevilla” en “WillemTell”. Rossini was enorm bijgelovig en haatte vrijdag de 13de. Hij overleed op: een vrijdag de 13de. Het betreft hier echter een cenotaaf. Zijn lichaam werd, negen jaar na zijn dood, overgebracht naar Firenze waar hij begraven ligt in de Santa Croce.

In divisie 11 treffen we Fréderic Chopin aan, de romantische componist bij uitstek. In 1830 concerteert hij in Parijs en vestigt hij zich permanent in de lichtstad. Hij heeft een verhouding met George Sand maar deze intrigerende romance eindigt, tien jaar later, in verbittering. Na de scheiding is Chopin aanhoudend ziek en hij vraagt, uit schrik om levend begraven te worden, om zijn hart uit zijn lichaam te verwijderen. Na zijn dood wordt inderdaad zijn hart verwijderd en in een urn naar Warchau gebracht, waar het wordt bijgezet in de Heilige Kruiskerk. Chopin kiest tijdens zijn leven zelf de plaats waar hij begraven wil worden, in de buurt van zijn vriend Bellini. Een deel van de aarde waarin hij begraven is, is afkomstig uit Polen. Chopin bracht die zelf in een koffer mee wanneer hij, op 21-jarige leeftijd, Polen verlaat. Zijn lichaam wordt hier begraven maar enkele jaren na zijn dood overgebracht naar Polen. Hier rest alleen nog zijn grafsteen met een “Euterpe” van de hand van Jean-Baptiste Clésinger.

In divisie 18 ligt François Vincent Raspail, chemicus en politicus. Hij is een groot voorstander van de republiek. Zijn politiek leven staat in het teken van conflicten en hij beland twee maal in de gevangenis. De gesluierde rouwdraagster, op zijn grafmonument, strekt haar hand uit naar Raspail. Deze bevindt zich in een gevangeniscel. Een werk van Antoine Etex.

Het meest in het oog springende graf is, in divisie 19, het bouwwerk voor gravin Elisabeth Demidoff - Strogonoff. Dit mausoleum in drie verdiepingen wordt bekroond door een sarcofaag van architect Quaglia. Het grafelijke geslacht Strogonoff bezat een groot aantal zout- en ijzermijnen. De Demidoffs vergaarden hun fortuin in de wapenindustrie en uit het bezit van enkele goudmijnen. De overlevering wil dat degene die een jaar onafgebroken in de graftombe durft te blijven een bedrag van twee miljoen roebels krijgt. Voor zover bekend heeft niemand het ooit uitgeprobeerd. Let wel, dit verhaal doet ook de ronde bij een ander monument dat we later zullen bespreken. In divisie 36 kunnen we de laatste rustplaats voor Antoine de La Valette vinden. Deze graaf was terdoodveroordeeld wegens zijn aanhankelijkheid aan de keizer. Hij werd opgesloten in de Conciergerie. De vooravond van zijn executie kon hij in de kleding van zijn vrouw ontsnappen, die zijn plaats innam. Op het monument staat, naast een bronzen buste, een bas-reliëf van de “ontsnapping”.

In divisie 39 ligt Antoine-Augustin Parmentier begraven. Deze militaire apotheker schreef zijn leven lang over voeding en vestigde daarbij de aandacht op de aardappel, die hij in Frankrijk introduceerde. Op vele menukaarten staat bij de aardappel de toevoeging “parmentier” en op zijn grafsteen staat “l’ inventeur de la pomme de terre”. Rondom zijn graf bevonden er zich aardappelplanten. De vader van het Franse spiritisme Alan Kardec ligt in divisie 44. Het graf van Kardec is op Père Lachaise het meest bloemrijke van alle graven. De bronzen buste, een ontwerp van Capellaro, glanst door de vele aanrakingen van Kardecs getrouwen. De buste staat onder een granieten dolmen dat het Keltische karakter van Kardec moet benadrukken. Vrouwelijke adepten willen nog wel eens in zwijm vallen voor het beeld van hun meester. De fanatiekste volgelingen geloven dat de ogen open en dichtgaan. In het verleden vonden er bij het graf nachtelijke mystieke rituelen plaats. Op dezelfde divisie ligt markies Antoine de Casariera. Hij werd uit Spanje verbannen door Isabella II omdat hij het kind van zijn vrouw doodde. Het kind had dezelfde zwarte huidskleur als de kamerknecht van mevrouw.

Klanten winnen voor Père Lachaise:

De schrijver Jean de le Fontaine ligt begraven in divisie 25. Hij lag eerst in de Saints Innocents en werd in 1817, door toedoen van Alexandre Lenoir, naar Père Lachaise overgebracht. De bedoeling was de Parijzenaars ertoe te bewegen hun overledenen naar de nieuwe en buiten de stad gelegen begraafplaats te brengen. Om dezelfde reden werd de schrijver Jean Baptiste Molière van Saint-Joseph overgebracht. Beide sarcofagen zijn meer gedenktekens dan grafmonumenten daar ze leeg zijn. In divisie 44 ligt Imre Nagy, eerste minister van Hongarije. Hij werd slachtoffer van de opstand in1956 en werd, in 1958, gefusilleerd in Praag. “Le bateau de la liberté” is enkel een monument. Nagy werd in 1989 met een staatsbegrafenis te Budapest herbegraven. Een groot monument in divisie 48 is voor Louis Félix de Beaujour, diplomaat en consul. Het monument is 16 meter hoog, de ondergrond is 21 meter breed. Parijzenaars bedachten het monument met twee bijnamen. “De grote penis” spreekt voor zich maar de ander bijnaam vind ik zeker zo goed gevonden: “de schoorsteen”. Het monument is een ontwerp van François Cendrier. Een zeer passende naam. Voor het monument bevindt zich de laatste rustplaats voor de familie Diaz - Santos. Het werd opgericht ter ere van dochter Charlotte, die overleed op 16-jarige leeftijd, en is een werk van Fessart. Volgens de “geschiedenis” zou één miljoen Franse frank, uit 1827, aangeboden zijn aan wie een jaar in de kelder opgesloten bleef. Niemand lukte, iedereen werd gek voor de periode om was. Een identiek verhaal doet de ronde bij de graftombe Demidoff - Strogonoff.

In divisie 54 ligt Marie d' Agoult. Ze schreef onder het pseudoniem Daniel Ster en is niet zozeer beroemd door haar schrijverschap maar door haar verhoudingen met Goethe en Franz Liszt. Uit deze laatste relatie kwam Cosima, de latere vrouw van Richard Wagner, voort. Monument door Antoine Chapu. In divisie 57 vinden we Emmanuel de Grouchy, maarschalk. Hij hield slechts een gedeelte van het Pruisische leger tegen en kwam te laat in Waterloo en wordt daarom aangeduid als de grote verantwoordelijke voor Napoleon's nederlaag.

In divisie 63 een grote granieten kapel voor Alfred Chauchard, stichter van de Grands Magasins du Louvre. Hij overwoog om de lijkwagen te volgen door zijn vrienden en relaties, die elk een schilderij uit zijn kunstverzameling zouden dragen. Hij stapte van het idee af omdat hij niet goed wist welke van zijn vrienden de meest kostbare werken zouden moeten dragen. Bij zijn begrafenis waren, na vijf lijkwagens, 50 bedienden aanwezig die allen, sommigen tot 500.000 Franse frank, erfden. Chauchard werd begraven in een hemd met 500.000 Franse frank aan parels. Divisie 86 herbergt de laatste rustplaats voor Jean Pezon, dierentemmer. Pezon is gezeten op de leeuw Brutus die hem, volgens de legende, verslond. Dit klopt niet daar Brutus reeds overleden was voor zijn meester stierf. Het beeld werd door Pezon zelf bekostigd, 50.000 Franse frank, en werd door hem in 1885 geplaatst.

In het columbarium vinden we Isadora Duncan. Zij wordt als een der belangrijkste grondleggers van de moderne dans beschouwd. Zij komt abrupt aan haar einde. Op 14 september 1927 stapt ze in haar gloednieuwe open Bugatti sportwagen. Om haar nek draagt ze een lange rode sjaal. Vlak voordat ze instapt roept ze “Dag vrienden, ik ben op weg naar de glorie”. Dat zijn dan ook haar laatste woorden, want de lange sjaal wappert tussen de wielen van de auto en vindt Duncan in één klap de dood. Wanneer ze een week later wordt gecremeerd bedekt de rode sjaal de lijkkist.

Vruchtbaarheid troef:

In divisie 89 ligt Oscar Wilde, één der meest toonaangevende Europese dichters en schrijvers. In 1895 wordt hij in een proces van homoseksualiteit beschuldigd en moet in het Engelse Reading een gevangenisstraf van twee jaar uitzitten. Na deze gevangenschap vlucht hij naar Parijs. Wilde wordt begraven op de begraafplaats van Bagneux en één jaar later naar Père Lachaise overgebracht. Het grafmonument is geschonken door een anoniem gebleven bewonderaarster en ontworpen door beeldhouwer Jacob Epstein. De sfinx heeft de gelaatstrekken van Wilde. Zijn geslachtorganen zijn sinds mensenheugenis verdwenen. Volgens bepaalde geruchten bezigt de directeur van de begraafplaats de testikels als onderleggers. In divisie 92 ligt Victor Noir, journalist. In 1870 lopen de gemoederen in Frankrijk op tussen de aanhangers van Napoleon III en degenen die terug een republiek wensten. Noirs republikeinse collega-journalist Pascal Grousset heeft een fel anti-Bonapartistisch artikel geschreven. Prins Pierre Bonaparte, een volle neef van keizer Napoleon III eist genoegdoening en daagt Grousset uit voor een duel. Wanneer Victor Noir naar het huis van de prins komt, om plaats en tijd van het tweegevecht af te spreken, wordt hij daar door Pierre Bonaparte doodgeschoten. Tijdens het daaropvolgende proces beweert Pierre Bonaparte dat Noir hem heeft beschimpt en een handschoen in het gezicht heeft geworpen. Het gerechtshof spreekt hem vrij. Noirs begrafenis loopt uit tot een grote manifestatie tegen het keizerrijk en de Bonapartes. Het levensecht monument, door Jules Lalou, wordt nog altijd druk bezocht. Noir was een berucht vrouwenversierder en het zijn vooral dames die het koperen beeld komen bekijken. Het verhaal wil dat aanraken van zijn geslachtsdeel de vruchtbaarheid vergroot. De bobbel in de broek van het beeld is dan ook altijd opgepoetst.

De graffitiopschriften in divisie 6 leiden ons naar Jim Morrison, zanger van de rockgroep The Doors. Morrison stierf aan een overdosis drugs. De stenen buste is in 1987 door een fan van de sokkel gewrikt en meegenomen. Het huidige monument werd in december 1990 opgericht. Tientallen jongeren maken van het graf een bedevaartplaats voor rockfanaten en roepen de atmosfeer van “seks, drugs en rock and roll” op met het spelen van gitaarmuziek, het roken van jointjes en het nuttigen van de nodige drank. De nabestaanden van de buurgraven zijn niet gelukkig met deze situatie zodat er tegenwoordig constant door politie wordt gepatrouilleerd. De fans die het iets te bont maken worden verwijderd.

In divisie 7 vinden we een monument ter ere van Abélard & Heloïse. Monnik Abélard onderrichtte theologie en raakte in vervoering van Heloïse, één van zijn leerlingen. Zij kregen een kind. Abélard werd door de oom van Heloïse, kanunnik Fulbert, gecastreerd. Abélard trok van klooster naar klooster terwijl Heloïse abdis werd. De briefwisseling tussen die twee was vurig en ontroerend. Na de dood van Heloïse werden zij samen begraven in de kerk te Nogent sur Seine (1164). Na de Franse revolutie kwamen de lichamen bij Alexandre Lenoir terecht die een nieuw grafmonument in gotische stijl oprichtte en de twee geliefden op Père Lachaise samenbracht; eveneens met de bedoeling om de Parijzenaars ertoe te bewegen hun overledenen naar de nieuwe en buiten de stad gelegen begraafplaats te brengen.

Zaterdag 24 juli 2004:

Op zaterdag 24 juli 2004 om 10:30 uur bezoek aan de begraafplaats van Elsene, onder leiding van Cecilia Vandervelden. Omdat een aantal Grafzerkjes kloegen over de té grote groepen zullen er maximaal 20 inschrijvingen genoteerd worden. Indien genoeg belangstelling kan er om 14:00 uur een tweede rondleiding volgen.

De begraafplaats van Elsene bevindt zich aan de Boondaalsesteenweg 428, niet ver van de VUB. De begraafplaats is op loopafstand van het station van Etterbeek. Ook bereikbaar met de lijnen 71, 72, 95 of 96.

Toekomstige rondleidingen:

Zaterdag 25 september: Ik kon alweer een beroep doen op Guus Rüsing die mij volgende mailde (let op de titel die hij zich, terecht, toeeigent): Beste Jacques, Op 25 september 2004 hebben de Grafzerkjes een uitstapje naar Oost-Limburg. Het programma volgt. Als ge dat durft verkopen als een excursie naar het buitenland ...... Met de beste complimenten. Guus Rüsing, Vertegenwoordiger van de Grafzerkjes in Nederlands Vlaanderen.

Zaterdag 27 november: André Van der Veken leidt ons rond op de begraafplaats Tereken in Sint-Niklaas. Als die tegen die tijd nog bestaat. Ik heb het dan wel over de begraafplaats en niet over de heer Van der Vreken.

U gaat me niet geloven maar het programma voor 2005 ligt ook al vast. Het is natuurlijk vatbaar voor wijzigingen.

Zaterdag 29 januari: (uitzonderlijk de 5de zaterdag van de maand wegens Nieuwjaarsbijeenkomst) onder de titel “rondleiding in het hol van de leeuw” zal An Hernalsteen een rondleiding verzorgen op ..... Campo Santo te Sint Amandsberg.

Zaterdag 26 maart: bezoek aan de begraafplaats te Menen.

Zaterdag 28 mei: ik ga proberen een bus vol te krijgen voor een bezoek aan de Parijse begraafplaats Montmartre.

Zaterdag 23 juli: Cecilia Vandervelden zet ditmaal Sint Gilis op haar programma.

Zaterdag 24 september: ik reken op Guus Rüsing om ons te verrassen, liefst niet verassen, in Nederlands Limburg.

Zaterdag 26 november: ik zoek eindelijk de begraafplaats van Leuven op het programma te zetten.

Betere voorstellen en ideeën zijn altijd welkom.

In januari 2005, na 13 januari, worden de Grafzerkjes uitgenodigd op een Nieuwjaarsbijeenkomst. Ik kan jullie nu al zeggen dat ik tracht om dit gratis aan de Grafzerkjes aan te bieden, wel aan diegene die eerder al eens meegingen naar één of meer van onze activiteiten. De “kas”, niet de staatskas, is goed gevuld. Volgende Nieuwsbrief licht ik weer een tipje van de sluier op.

Noord Duitsland & Denemarken en verder:

Tussen zaterdag 3 en zaterdag 10 juli 2004 is er een achtdaagse reis georganiseerd door Jeannette Goudsmit en Rindert Brouwer, vele Grafzerkjes mochten hen reeds ontmoeten. De prijs: € 847,50, toeslag voor een éénpersoonskamer € 157,5. Voor informatie: Brouwer Rindert & Goudsmit Jeannette, St. Ewaldstraat 4, 5643 RA Eindhoven, Nederland, telefoon 00/31/40/21 21 791, fax: idem. E-mail: terre.aarde@planet.nl Bij het ter perse gaan van deze Nieuwsbrief waren 37 personen ingeschreven.

Het programma is enigszins “omgeturnd”. Dag 1: Riensberger Friedhof te Bremen en het Sankt Jürgen Friedhof te Husum, diner en overnachting. Dag 2: Amrum met een boottocht, het Friedhof der Namenlosen en het Sankt Clemensfriedhof, een walvis- en zeevaardersbegraafplaats. Lunden het Geslechterfriedhof der Ditmarchen Bauernrepubliek. In Friedrichstadt hebben we de keuze uit het Remonstranten-, Mennoniten- of Jüdischer Friedhof. Overnachting in Husum. Dag 3: Schleswig de Sankt Petridom, graf Frederik I, en een wandeling naar het vissersdorp Holm. In het Deense Odense bezoek aan de Sankt Knudskirche. In Roskilde brengen we de nodige eer aan de Deense koningen in het mausoleum van de Domkirche. Overnachting in Kopenhagen en bezoek aan pretpark Tivoli. Dag 4: Christianskirche, crypte, Assistens Kirkegard, graf Andersen en Kierkegard, en de Vestre Kirkegard. Overnachting in Kopenhagen. Dag 5: per boot naar Puttgarden. In Lübeck bezoeken we het Ehrenfriedhof en het Burgtorfriedhof. Overnachting in Hamburg en diner. Dag 6: Ohlsdorf, de grootste West-Europese begraafplaats en de joodse begraafplaats aan de Ilandkoppel. Dag 7: Sankt Michaeliskirche, Ottenser Friedhof en de Joodse begraafplaats. De namiddag is men vrij. Men kan het friedhof Ojendorf gaan bezoeken. Afscheidsdiner. Dag 8: Bremen, bezoek aan de Sankt Petridom en Bleikeller, waar de mummies op ons liggen te wachten. Op www.eskooreizen.nl staat een verhaal met foto's over deze funeraire reis.

Jeannette Goudsmit en Rindert Brouwer zien reeds verder in de toekomst. Om jullie reeds nu te doen watertanden, maar ook om daar reeds rekening mee te houden. In 2005 komt een herhaling, slechts één reis wordt gepland, van de Duitsland & Oostenrijkreis met als hoofdschotels Wenen en Salzburg. In 2006 staan er, misschien twee maal, reizen naar Engeland met als “top of the bill” Londen op het programma. In 2007 wordt de Duitsland & Tsjechiëreis, met “dooddoener” Praag, nog éénmaal herhaald. Al deze reizen worden door Jeannette Goudsmit en Rindert Brouwer georganiseerd.

Mijn eigen winkel:

Londen:

In het boek staan, naast een aantal toeristische tips, kathedralen, abdijen, de begraafplaatsen en andere funeraire dingen beschreven die we tijdens onze vierdaagse trip aandeden. Een lijst met interessante pubs werd uiteraard niet vergeten. Grafzerkjes die ooit eens een trip naar de Britse hoofdstad plannen en een of meerdere dodenakkers willen meepikken vinden hier toch een stevige leidraad. Prijs € 10, verzendingskosten niet inbegrepen.

Rondleidingen op de begraafplaats Schoonselhof:

Zaterdag 19 juni om 21:00 uur. Avondrondleiding: componisten en zangers, opgeluisterd met muziekfragmenten.

Wie maakt website compleet?:

Grafzerkje Willy Cornelissens zorgde ervoor dat er reeds 337 grafmonumenten op de site www.schoonselhof.be staan. Hij zoekt daarbij naar eenvormigheid: foto van de “overledene” met geboorteplaats en -datum en overlijdensplaats en -datum, tekst over de persoon en een afbeelding van het grafmonument.

Willy is nog op zoek naar foto’s van volgende personen:

De Cauwer Camille 1865 - 1924. Vader van Paul De Cauwer & directeur Le Matin.

de Lattin Gustaaf junior, 11-10-1884 - 15-9-1911. Kunstschilder.

Dousselaere Louis, Brugge 22/4/1865 - Antwerpen 17/8/1905. Begiftiger van het bureau van weldadigheid.

Grijp Theophiel, Antwerpen 29/5/1899 - Antwerpen 23-5-1936. Neergeschoten tijdens verkiezingsstrijd.

Linnig Egide, 19-3-1844 - 8-1-1908. Fotograaf.

Peremans Maurice, 10-6-1885 - 29-11-1940. Overste van de Radiologische afdeling van het Stuivenbergziekenhuis.

Pierre Guillaume, Antwerpen 16/11/1824 - 14/10/1897. Vader van beeldhouwer Arthur Pierre.

Pierre-Pellens Herman(us), Antwerpen 14/7/1874 - 3/11/1941. Broer van beeldhouwer Arthur Pierre die zijn grafmonument maakte.

Cornelissens - Coremans avenue een feit:

Wat begon als een grap is uiteindelijk werkelijkheid geworden. In 2003 nam Willy Cornelissens de grafconcessie van Hermanus Pierre, broer van de beeldhouwer Arthur Pierre, over en hij knapte het monument op. Zijn goed voorbeeld kreeg navolging want eind 2003 lieten de nazaten van zijn buur, ene Van der Stucken, hun graf opknappen. Grafzerkje Marc Coremans, de man die daarvoor reeds de concessie Van Rijsselberghe overnam, nam op zijn beurt de concessie van beeldhouwer Jules Pecher over en liet de sarcofaag opknappen. Tegelijkertijd nam Marc het daarnaast liggend monument De Greift - Van Humskerke over. Op dezelfde rij bevonden zich nog drie grafmonumenten waaronder het graf van architect Van Asperen, dat door de nazaten keurig onderhouden wordt. Het graf Van Poyer was verwaarloosd en het grafmonument voor vader Pierre kon een opknapbeurt best gebruiken. Paasmaandag was de ideale dag. Willy, Marc en Jacques konden een beroep doen op William. Geen Grafzerkje maar hetgeen wij doen is hem zeer genegen. William is niet alleen iemand die handen aan zijn lijf heeft en van alle markten thuis is maar ook al het noodzakelijke materiaal bezit. De ganse morgen werd het monument Van Poyer aangepakt. De ingezakte zerk, meer een legpuzzel dan een zerk, werd keurig opgevuld en aaneengezet. Zand, grind, cement en al het mogelijke gereedschap werd door William vakkundig gehanteerd, bijgestaan door Willy en Marc terwijl ik mijzelf beperkte tot het geven van aanwijzigingen, iemand moet deze ondankbare taak toch op zich nemen.

Na enkele boterhammetjes genuttigd te hebben, wat smaakt dat zelfs als ge ziet werken, werd in de namiddag Guillaume Pierre aangepakt. Eerst werd het grafmonument ontdaan van de gebarsten boordstenen en de half vergane struiken die voor het nodige weerwerk zorgden. Daarna werd het monument volledig afgeschuurd. Ten slotte kreeg Van Poyer ook nog een gedeeltelijke schuurbeurt, de rest volgt na het opvoegen. Moe maar meer dan voldaan togen wij huiswaarts: de Cornelissens - Coremans avenue was een feit.

Nog werk aan de winkel:

Daarmee is het verhaal nog niet ten einde. Eerst moet er nog wprden opgevoegd en opgeschuurd. Ook andere Grafzerkjesmonumenten moeten nog een schilder- of opknapbeurt krijgen. Wij zoeken om met enkele vrijwilligers, op geregelde tijdstippen en enkel de monumenten overgenomen door de Grafzerkjes, te onderhouden. Daarom deze oproep: Grafzerkjes die op één of andere wijze handig zijn en willen helpen geven mij een seintje. We kunnen personen gebruiken die kunnen schilderen, opvoegen, opschuren of zelfs gewoon maar een handje willen helpen. Wanneer we dan eens een dag uittrekken om dingen op te knappen kunnen we op stap. Ook Grafzerkjes die tijdelijk materiaal kunnen missen of die letterlijk een steentje willen bijdragen met een verfpotje of grondstoffen mogen dit gerust doen. Ik sponsorde reeds voor de materialen die gebezigd werden bij de opknap van Paasmaandag. Ik hoop dat er meer respons komt op de vraag naar vrijwilligers dan bij een vorige oproep: 0.

Hoe is de toestand momenteel:

Op dit moment namen volgende Grafzerkjes de concessies van volgende grafmonumenten op de begraafplaats Schoonselhof over of zijn ze zinnens dat te doen. Moesten er Grafzerkjes zijn die ik vergat, gelieve mij daarvoor te verontschuldigen, en geef dan maar op over welke concessies het gaat.

Jacques Buermans: Concessie Adolf Dumont, perk Z 1, rij 4. Voor de Grafzerkjes, daarover later meer, zoek ik Henri Orlow-Andersen, perk X, West over te nemen. Voor mij persoonlijk zoek ik, later, nog wel één of meerdere grafmonumenten over te nemen maar dat is latere zorg.

Marc Coremans: Concessie François Van Rijsselberghe, perk Y, rij 18. Jules Pecher, perk Y, rij 17, De Greift-Van Humskerke, perk Y, rij 17, Van Poyer, perk Y, rij 17.

Willy Cornelissens: Concessie Hermanus Pierre, perk Y, rij 17. Guillaume Pierre, perk Y, rij 17. Willy doet eveneens het onderhoud van de concessie Theodoor Verstraete, overgenomen maar niet onderhouden door de stad Antwerpen.

Willlem Houbrechts: Concessie Jules Dirickx, perk 10, Zuid. Willem is ook zinnens het monument Paul Joostens, perk R, rij 3 een opknapbeurt te geven. De concessie verloopt eerst in 2010 maar Joostens heeft geen nabestaanden.

Jenny Raeymaekers: Concessie Ockenaer-Bollaerts, perk Z1, rij 5.

Maria ‘S heeren:

Wanneer jullie dit lezen zouden we al een stuk verder gevorderd moeten zijn in de opknapbeurt van de “avenue”. Maar we wilden meer. Het hierboven geciteerde grafmonument voor Henri Orlow-Andersen wilde ik laten opknappen voor de Grafzerkjes en laten “herinhuldigen” door enkele Antwerpse schepenen. Willem Houbrechts had een veel beter idee: het eveneens op mijn verlanglijstje staande monument voor Maria ’S heeren, het meisje dat ongelukkig omkwam in de lichtstoet van 1902. Dit monument spreekt meer tot de verbeelding van de Antwerpenaren en zou zeker meer respons krijgen. Ook omdat we, met het uitnodigen van enkele schepenen, hopen op wat persbelangstelling om zo onze doelstellingen te kunnen verwoorden. Daarom werd, alweer, een beroep gedaan op William en werd Maria aangepakt.

Dus tijd voor een feestje:

Op woensdag 14 juli om 14:30 uur zijn jullie allemaal uitgenodigd. Bijeenkomst aan de hoofdingang van de begraafplaats Schoonselhof. Dan begeven we ons naar het grafmonument voor Maria ’S heeren waar we aan de heren Pairon en Van Peel, schepenen voor, respectievelijk, begraafplaatsen en patrimonium uitnodigen om het, hopelijk grotendeels gerestaureerde, monument te onthullen. Vandaar gaan we naar de "Cornelissens - Coremans avenue" waar we hen vragen een lint door te knippen. Na enkele, korte, toespraken kan er dan één of meerdere glazen geheven worden op onze Grafzerkjesverwezenlijkingen. Dus kom maar af, iedereen is van harte welkom. Geef, indien mogelijk, eens een seintje zodat ik weet of ik één of twee flessen mineraalwater dien te bestellen. Hou er rekening mee dat ik tussen 3 en 10 juli in het buitenland zit.

Bezoek Père Lachaise in september, oktober en november:

De twee trips naar Père Lachaise hadden zulk respons dat de bussen op een mum van tijd volzaten. Ik kreeg ook de vraag van enkele verenigingen om een tocht te organiseren. Daar ze onvoldoende in getal zijn om zelf een bus te vullen nam ik zelf het initiatief. Het systeem is identiek aan dit van de trips van 22 mei en 5 juni (zie vorige Nieuwsbrief). De prijs is € 25 per persoon voor de bustrip én de rondleiding. In principe zouden er rondleidingen kunnen zijn op zaterdagen 4 en/of 11 september 2004, op zaterdag 2 oktober en in november. In de mate van het mogelijke zal er rekening gehouden worden met op- en aanmerkingen en kunnen zelf andere data vooropgezet worden. Geïnteresseerd? Laat het mij weten. Rond 15 juni krijgen de rondleidingen een definitieve vorm. Voor die datum dient geen enkele betaling te gebeuren.

Interessante overnachtingsmogelijkheden in interessante grootsteden?:

Een klein vogeltje vertelde mij dat ze binnenkort een trip maken naar een Europese hoofdstad en dat ze gebruik kunnen maken van een aanbod van een Grafzerkje om in die stad, aan degelijke voorwaarden, bij burgers te logeren. Misschien zijn er wel meer Grafzerkjes die in buitenlandse steden familie of vrienden hebben wonen en zo andere Grafzerkjes de kans kunnen geven om de verblijfskosten te drukken. Grafzerkjes die zich geroepen voelen, ze dienen geen prijs of meer aan mij te vermelden, kunnen zich bekend maken. Indien zij hun naam en de stad waar zij logies kunnen aanbieden opgeven, kan dit in een volgende Nieuwsbrief gepubliceerd worden. Zij dienen dan wel de nodige contacten te leggen. Ik ben al zeker kandidaat om één of meer buitenlandse oorden te bezoeken.