Alles wat je wilde weten over het functioneren van een crematorium

Iets na 14 uur werden we opgewacht aan het Brugse crematorium door de beheer de heer Hans Couvreur. Die wist ons te vertellen dat het nationaal percentage crematies al opgelopen is tot 75%. Allereerst werd ons gezegd hoe een crematie verloopt, niet het technische gedeelte. De personen worden naar de aula gebracht. Soms krijgen de mensen de indruk dat de crematie al bezig is wanneer ze een geluid horen. Hans zegde dat het gewoon het sluiten van de elektronische deuren was. Een eerste vraag was “mag familie de invoer meemaken”. Ja, antwoordde de heer Couvreur, dat is wettelijk geregeld er mogen twee getuigen worden toegelaten. In de praktijk gaat het om een beperkte delegatie van de familie. Hier bestaat ook de mogelijkheid tot het meemaken van het invoeren van de kist via schermen. Vandaar ging de groep naar de technische ruimte. Hans Couvreur overliep hier het volledige proces. Na het toekennen van een as-nummer, een steentje dat steeds op de lijkkist aanwezig blijft wordt de lijkkist klaargezet. De kist wordt klaargezet nadat alles wat afvijsbaar is verwijderd wordt. Hans vertelde dat dit alles wordt opgehaald door een Nederlands bedrijf die daar € 10 per kilogram voor geven + de sponsoring van een goed doel. De beheerder vertelde dat hij ooit de proef op de som nam om te zien of een bepaald goed doel de beloofde centen ontving: hij klopte tot op de eurocent.

Nadien wordt de lijkkist ingevoerd en start de crematie. Die is computergestuurd. Hans Couvreur vertelde dat er soms nog dient “bijgestookt” te worden. Dit is nodig bij de eerste crematie van de dag en bij de laatste. Gemiddeld duurt een crematie 80 minuten. Ons Nederlands lid wenste te weten of wij hier ook “slapers” kennen. Dat bleek zo te zijn. “Slapers” zijn de laatste crematies op zaterdag. Zij blijven liggen over het weekeinde. Deze vraag was de aanzet om Hans Couvreur met vragen te bestoken. “Mag de as thuis bewaard worden”? Ja indien er een schriftelijke verklaring is en indien duidelijk vermeldt wordt wie er zorg voor de as zal dragen. “Kan ik een beetje as krijgen”? Eerstegraads nabestaanden kunnen op eenvoudig verzoek wat as verkrijgen, een symbolische hoeveelheid. Dit wordt wel geregeld via de begrafenisondernemer. “Hoe zijn we zeker dat de as aan onze dierbare toebehoort”? Het assteentje vergezeld de overledene van bij de aankomst tot in de urne. Daarnaast is iedereen die in het crematorium werkt gebonden aan een deontologische code en is er ook nog een sociale controle: iedereen controleert iedereen. Achter een tafel toonde Hans Couvreur de verschillende mogelijkheden na de crematie: asverspreiding, bijzetting in een columbarium, in een urnentuin, verstrooiing op zee en thuisbewaring.

Ook lagen er een aantal “voorwerpen” die in de loop van de tijd na de crematie werden gerecupereerd. Naast een aantal protheses zagen we ook een schaar en een pincet en zelfs een kapstok. Hans Couvreur was een tevreden man want de interesse bleek uit de vele vragen. Dan was het tijd om naar de andere zijde van de ovens te gaan waar we konden zien hoe de as gekoeld werd en zagen we ook de asmolen waar de as vermalen werd en waar ook de eventuele ijzeren onderdelen verwijderd wordt: protheses, vijzen en krammen van de lijkkist. Het eindresultaat is een urne met daarin de as van de overledene met daarin het assteentje. Na meer dan twee uur geïnteresseerd luisteren en vragen stellend stonden we, meer dan voldaan, aan de uitgang. Wij kregen na afloop van ons bezoek een mail van Hans Couvreur waarin hij zijn dank uitsprak voor onze betoonde interesse. Vzw Grafzerkje wil bij deze de heer Hans Couvreur nogmaals danken voor zijn deskundige uitleg, humor niet uit de weg gaand en eerlijk antwoordend op alle vragen.

Jacques Buermans
Foto’s Rina Reniers
Dit artikel verscheen in Nieuwsbrief 50, juli 2009