|
Krachtens artikel 9 van de Aangepaste wet van 20 juli 1971 op de Begraafplaatsen en de Lijkbezorging kan enig belanghebbende een vervallen altijddurende concessie van weleer hernieuwen. De enige reden die een gemeentebestuur kan aanhalen om dit te weigeren, is als blijkt dat de kandidaat concessienemer financieel over onvoldoende middelen beschikt om het monument als een goede huisvader te beheren. Dit kan dus op alle begraafplaatsen in België. Steden als Brugge, Gent en Mechelen beklemtonen deze mogelijkheid door ze in de verf te zetten als “adoptie van een graf”. Maar ook steden die stilzwijgend voorbijgaan aan deze mogelijkheid kunnen een dergelijke aanvraag niet weigeren tenzij om de hierboven aangehaalde reden. Een dergelijke hernieuwing is bovendien kosteloos. De enige kost die kan aangerekend worden, is die van een administratieve zegel om jou de bijhorende concessietitel te verschaffen. In Gent kost die € 3, meestal ligt de prijs ook bij andere gemeenten in die buurt. Juridisch houdt een dergelijke adoptie wel het een en ander in. Voortaan ben jij dus de verantwoordelijke beheerder voor het monument. In die zin dat het je geen rechten verschaft: je kan er dus niet in worden begraven, je kan ook de plaatstoewijzing van de oorspronkelijke concessiehouder niet wijzigen (gesteld dat er nog moet in begraven worden) en je kan ook geen wijzigingen aanbrengen aan het grafteken. (Bijvoorbeeld geen kruisteken plaatsen op het graf van een vrijzinnige) Anderzijds heb je wel de plicht om het monument in goede staat te bewaren voor de komende vijftig jaar. Ook als er een ongeval gebeurt doordat een arduinen kruis bijvoorbeeld neerkomt op de voet van een voorbijganger kan je in eerste instantie aansprakelijk worden gesteld. In Nederland is er hier echter al rechtspraak over die in een concreet geval de aansprakelijkheid toch bij het gemeentebestuur legde.
Het is dus iets dat je niet lichtzinnig mag doen. Het vraagt een stuk verantwoordelijkheid en inzet. In sommige steden kan je op die manier een aantal waardevolle monumenten van de slopershamer redden, maar denk toch ook maar eens na over die verantwoordelijkheid voor de komende vijftig jaar. Gent zelf is de hoeder van ongeveer twintigduizend keldermonumenten verspreid over 18 begraafplaatsen. Vanaf 1993 hebben wij de slopershamer een halt toegeroepen. Inmiddels hadden er zich helaas al heel wat amputaties in onze dodentuinen voltrokken. Dit leidt dan tot een extra storend gezicht door de “glimmertjes” (granieten zerken) die ervoor in de plaats komen. Momenteel wordt er echter behoorlijk conserverend gewerkt. Hoewel je ze niet allemaal kan redden, is het toch een heel lovenswaardig initiatief van diegenen die er een paar onder hun vleugels nemen. Het is soms ook een extra uitnodiging om je wat verder te verdiepen in de geschiedenis van diegenen wiens graftombe jij nu verder wil onderhouden. Wie waren ze? Wat is hun levensverhaal? Dit is vaak een stukje stamboomklimwerk dat behoorlijk bemoeilijkt wordt door de wet op de privacy die onontbeerlijke informatie zoals een adres of een afstamming tot honderd jaar terug afschermt.
Het hergebruiken van een keldergraf
Wat soms wordt verward met adoptie is het hergebruiken van een graf met overname van het bestaande monument. In dit geval wordt de kelder leeg gemaakt voor de nieuwe bewoners. Het hergebruiken van een keldergraf met monumentovername is wel niet afdwingbaar tegenover de gemeentebesturen. Brugge was daar koploper mee, sedert 28 december 1995 past ook Gent deze fantastische mogelijkheid toe en in Mechelen komt het vaak zelfs goedkoper uit dan een concessie op een nieuwe kelder omdat oude kelders een lagere concessieprijs kennen. De voordelen hiervan zijn duidelijk: het is een lovenswaardig initiatief naar het funerair patrimonium toe, er zijn geen uitbraakkosten, de nieuwe concessienemer spaart de aankoop uit van een nieuw zielloos “glimmertje” en komt vaak te rusten in een benijdenswaardige omgeving. Zou je nog twijfelen?”
Dit artikel verscheen in de Nieuwsbrief Nr. 11 - mei 2003
|
